مقدمه به نام خدايى كه جان آفريد * سخن گفتن اندر زبان آفريد خداوند بخشندهء دست گير * كريم خطابخش پوزش‌پذير عزيزى كه هر كز درش سر بتافت * به هر در كه شد ؛ هيچ عزّت نيافت « بوستان سعدى » رواج نثر پارسى در دو قرن هفتم و هشتم هجرى : قرنهاى هفتم و هشتم هجرى را از حيث رواج و انتشار نثر پارسى ، تالى عهد پيش از آن و بلكه از بعضى جهات مهم‌تر از آن دانسته‌اند . پس از حمله مغول و سقوط خلافت عباسى ارتباط ايرانيان از مركز خلافت كه محور اصلى فرهنگ و تمدن اسلامى و ادب عربى بود ، گسسته شد . با از ميان رفتن مركز رسمى زبان و ادب عرب ، از نفوذ علماى دينى كاسته شد و زبان عربى در ايران از رواج و رونق پيشين افتاد . از سوى ديگر ، با روى كار آمدن ايلخانان كه شعبه مستقلى از حكومت مغولان در ايران تأسيس كردند ، ايران مركز قدرت و حكومت آنان شد و ديگر متصرفات آنان در ممالك اسلامى زير طاعت و حكومت اين مركز درآمد و حكام و دبيران آن نواحى از ايران تعيين شدند و يا تحت فرمانروايى وزيران و دبيران ايرانى قرار گرفتند و ناگزير زبان ديوان‌هاى انشاء و رسايل در همهء اين نواحى پارسى شد و جاى رسايل عربى را گرفت .